Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim

Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim

Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim

Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim

Składniki dla 2 osób:
1/2 litra maślanki
1/2 pęczka niewielkiej botwiny
1/2 średniego ogórka gruntowego lub małosolnego
3 duże rzodkiewki
duży ząbek czosnku lub dwa mniejsze
1/2 pęczka koperku
3 łyżki soku z cytryny
duża szczypta cukru lub ksylitolu
pieprz i sól do smaku
jajko na twardo

Przygotowanie:
Botwinkę dokładnie umyj. Łodygi i liście posiekaj. Buraczki obierz, pokrój w plastry a następnie w paseczki. W rondlu zagotuj troszkę wody, dodaj do niej sok z cytryny oraz cukier. Wrzuć botwinkę i gotuj pod przykryciem około 10 minut (do miękkości). Wystudź.
Ogórka umyj, obierz ze skóry i pokrój w kostkę, a umyte rzodkiewki w cienkie półplasterki. Koperek posiekaj, a czosnek przeciśnij przez praskę.
Wszystko dodaj do botwinki i zalej maślanką. Wymieszaj, dopraw do smaku solą i pieprzem i odstaw do lodówki na godzinę.
Podawaj z połówką jajka ugotowanego na twardo. Smacznego :).

Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim
Chołodziec litewski, zwany również chłodnikiem litewskim

Botwinkę uwielbiamy pod każdą postacią i na ciepło i na zimno. Wczoraj było gorąco, więc zaplanowaliśmy na dzisiaj chłodnik, który zresztą już od jakiegoś czasu za nami chodził. Rano poszliśmy więc na targ po świeże warzyw. Mieliśmy mały problem, bo botwinki były w dużych pękach i z takimi przerośniętymi trochę buraczkami. W końcu chyba w czwartym, albo piątym warzywniaku znaleźliśmy niewielki pęczek botwinki, z czego do chłodnika zużyliśmy około 2/3.

http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-podlaskie/Cholodziec-litewski-chlodnik

Za czasów dynastii Jagiellońskiej, kuchnia staropolska zaczęła przenikać na Litwę, litewska zaś do Korony. W polskich książkach kucharskich jeszcze dzisiaj spotykamy określenie „po litewsku”. Na terenach Sejneńszczyzny zamieszkuje również mniejszość litewska w związku z czym, wiele przyrządzanych tu potraw posiada litewski rodowód. Kuchnie obu narodów wymieszały się, a wiele dań zagościło na stałe na naszych stołach. Między innymi przyjął się tu wspaniale orzeźwiający w czasie upałów, skutecznie pobudzający apetyt, chłodnik litewski. Potwierdzają to relacje osób, które od lat właśnie tę zupę przyrządzają u siebie w domu, szczególnie w letnie, upalne wieczory.

Jak wspominał Kolberg, opisując Litwę (…) oprócz pokarmów używanych ogólnie przez wszystkie europejskie ludy, są jeszcze i właściwe tej tylko stronie przyrządy kuchenne, mające swą wziętość nie tylko pod włościańską, ale i pod szlachecką strzechą.Potrawy te są następne: 1. chłodnik, robiący się zwykle z drobno pokrajanych buraków (…) i kawałków wrzuconego do zupy lodu. (Dzieła wszystkie, Litwa, Oskar Kolberg, 1960 r., s. 40-41). W wielu współczesnych książkach kucharskich akcentuje się litewskie pochodzenie chłodnika.

O chłodniku pisze Wincentyna Zawadzka w Kucharce litewskiej, której pierwsze wydanie ukazało się już w XIX wieku. Autorka opisuje różnego rodzaju chłodniki, w tym także przyrządzany po litewsku, z boćwinki lub buraczków (Kucharka Litewska, s. 33-34). Przepis na tę wyjątkową zupę znajdziemy również w wielu innych książkach kucharskich – np. w Poradniku Gospodyni Wiejskiej z 1954 roku oraz w książce pt. Sekret kucharski, czyli co jadano w Soplicowie H. Szymanderskiej, która opisuje chłodnik litewski jako potrawę spożywaną już za czasów Adama Mickiewicza. Pierwsze wzmianki o tej zupie możemy odnaleźć właśnie w Panu Tadeuszu A. Mickiewicza, gdzie kilkakrotnie zupa ta gościła na biesiadnym stole: Podano w kolei wódkę, zaczem wszyscy siedli i chołodziec litewski milczkiem żwawo jedli. (Księga III, wers 706-707).

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *